Dunkin' vừa ký thỏa thuận nhượng quyền để lần đầu tiên đưa mô hình cửa hàng trực tiếp (brick-and-mortar) vào Kazakhstan — thị trường mà thương hiệu cà phê và bánh donut Mỹ này đã có sản phẩm bán lẻ suốt khoảng 10 năm qua. Giá trị thỏa thuận và số lượng cửa hàng dự kiến không được công bố. Đây là một bước mở rộng địa lý đáng chú ý trong bối cảnh công ty mẹ Inspire Brands đang chuẩn bị cho kế hoạch IPO.
Với hơn 14.000 cửa hàng trải rộng tại 40 thị trường, Dunkin' thuộc nhóm chuỗi cà phê có thương hiệu lớn nhất thế giới. Việc lựa chọn Kazakhstan — một thị trường Trung Á đang tăng trưởng nhanh về tiêu dùng đô thị — phản ánh chiến lược mở rộng có chọn lọc sang các thị trường mới nổi thông qua mô hình nhượng quyền.
Vì sao Dunkin' chọn thời điểm này để vào Kazakhstan?
Sự hiện diện sẵn có qua kênh bán lẻ donut giúp Dunkin' có độ nhận diện thương hiệu nhất định trước khi mở cửa hàng, giảm rủi ro cho đối tác nhượng quyền địa phương. Mô hình này — bán sản phẩm đóng gói trước, sau đó mở chuỗi — là cách các thương hiệu F&B quốc tế thường dùng để thăm dò thị trường mà không cần đầu tư hạ tầng ngay từ đầu. Sau 10 năm, nếu dữ liệu tiêu dùng đủ thuyết phục, bước chuyển sang mô hình cửa hàng sẽ ít rủi ro hơn đáng kể.
Ngoài ra, Inspire Brands — công ty mẹ đang chuẩn bị IPO và vừa bổ nhiệm CEO tạm quyền — có động lực củng cố câu chuyện tăng trưởng quốc tế trước khi niêm yết. Việc mở rộng thêm thị trường mới là tín hiệu tích cực với nhà đầu tư tiềm năng.
Mô hình nhượng quyền quốc tế của Dunkin' hoạt động như thế nào?
Dunkin' mở rộng ra ngoài Mỹ chủ yếu thông qua đối tác nhượng quyền địa phương, thay vì tự vận hành. Đối tác chịu trách nhiệm đầu tư hạ tầng, tuyển dụng và vận hành; Dunkin' cung cấp thương hiệu, công thức, hệ thống và hỗ trợ đào tạo. Đây là mô hình giúp chuỗi mở rộng nhanh với vốn đầu tư thấp từ phía tập đoàn, nhưng đòi hỏi kiểm soát chất lượng chặt chẽ để bảo vệ thương hiệu.
Tại các thị trường mới nổi, rủi ro thường nằm ở khâu chuỗi cung ứng nguyên liệu và nhân sự có kỹ năng pha chế. Đối tác nhượng quyền phải đảm bảo tiêu chuẩn sản phẩm đồng đều — yêu cầu khó hơn ở các thị trường chưa có hệ sinh thái nhà cung cấp F&B phát triển.
IPO của Inspire Brands có liên quan gì đến chiến lược mở rộng này?
Inspire Brands đang trong quá trình chuẩn bị IPO, và việc bổ nhiệm CEO tạm quyền cho thấy tổ chức đang trong giai đoạn chuyển đổi lãnh đạo. Với các chuỗi lớn chuẩn bị niêm yết, câu chuyện tăng trưởng quốc tế thường được nhà đầu tư đánh giá cao hơn so với tăng trưởng thuần túy ở thị trường nội địa đã bão hòa. Kazakhstan, dù không phải thị trường lớn, góp phần vào tổng số thị trường và số lượng cửa hàng — hai chỉ số hay xuất hiện trong hồ sơ IPO của chuỗi F&B toàn cầu.
Ý nghĩa với ngành và thị trường Việt Nam
- Mô hình thăm dò thị trường qua bán lẻ trước, mở chuỗi sau là chiến lược có thể áp dụng ở Việt Nam: các thương hiệu nước ngoài thường phân phối sản phẩm đóng gói qua siêu thị hoặc sàn thương mại điện tử để đo nhu cầu trước khi đầu tư chuỗi cửa hàng.
- Đối tác nhượng quyền tại Việt Nam cần đánh giá kỹ năng lực tài chính dài hạn, không chỉ phí nhượng quyền ban đầu: vận hành cửa hàng đạt chuẩn quốc tế đòi hỏi đầu tư liên tục vào đào tạo và chuỗi cung ứng.
- Bối cảnh IPO của Inspire Brands nhắc nhở rằng quyết định mở rộng địa lý của các tập đoàn lớn không chỉ xuất phát từ nhu cầu thị trường, mà còn từ yêu cầu của nhà đầu tư tài chính — điều này ảnh hưởng đến tốc độ và áp lực tăng trưởng mà đối tác nhượng quyền có thể phải chịu.
- Thị trường cà phê Việt Nam hiện đã có sự cạnh tranh gay gắt từ cả chuỗi nội địa lẫn quốc tế; bất kỳ thương hiệu toàn cầu nào mở rộng khu vực Đông Nam Á cũng có thể xem xét Việt Nam trong lộ trình tiếp theo, tạo áp lực cạnh tranh thêm cho các chuỗi hiện hữu.
Kết luận
Thỏa thuận nhượng quyền tại Kazakhstan đánh dấu bước chuyển từ hiện diện sản phẩm sang hiện diện chuỗi cửa hàng của Dunkin' tại Trung Á, sau 10 năm xây dựng nhận diện thương hiệu qua kênh bán lẻ. Trong bối cảnh Inspire Brands chuẩn bị IPO, động thái này có giá trị chiến lược vượt ra ngoài quy mô thị trường Kazakhstan đơn thuần.
Nguồn tham khảo: World Coffee Portal
